TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BASIN AÇIKLAMALARI

BİYOGÜVENLİK YASA TASARISI...


TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) ve ürünlerine ilişkin düzenlemeleri içeren Biyogüvenlik Kanunu Tasarısı'nı kabul etti.

12 Şubat 2010 Cuma


TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu,
Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) ve ürünlerine ilişkin düzenlemeleri
içeren Biyogüvenlik Kanunu Tasarısı'nı kabul etti.

Tasarıyla; bilimsel ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde, modern
biyoteknoloji kullanılarak elde edilen genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar
ve ürünlerinden kaynaklanabilecek riskleri engellemek, insan, hayvan ve bitki
sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması, sürdürülebilirliğinin
sağlanması amaçlanıyor.

TBMM Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu'nda kabul edilen tasarıdaki
düzenlemelere aykırı olarak ithal eden ve üreten kişi, 5 yıldan 12 yıla kadar;
ithal edilen GDO ve ürünlerini, ithal izninde belirlenen amaç ve alan dışında
kullanan, satan, bu özelliğini bilerek satın alan kişiler de 4 yıldan 9 yıla
kadar hapis cezasına çarptırılacak.

TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu'nda kabul edilen Biyogüvenlik
Kanunu Tasarısı'yla; bilimsel ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde, modern
biyoteknoloji kullanılarak elde edilen genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar
ve ürünlerinden kaynaklanabilecek riskleri engellemek, insan, hayvan ve bitki
sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması, sürdürülebilirliğinin
sağlanması amaçlanıyor.

Genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar ve ürünlerle ilgili olarak
araştırma, geliştirme, işleme, piyasaya sürme, izleme, kullanma, ithalat,
ihracat, nakil, taşıma, saklama, paketleme, etiketleme, depolama ve benzeri
faaliyetlere dair hükümleri kapsayan tasarıya göre, veteriner tıbbi ürünlerle
Sağlık Bakanlığı'nca ruhsat veya izin verilen beşeri tıbbi ürünler ve kozmetik
ürünler kapsam dışında tutulacak.

İnsan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin
korunması ve sürdürülebilir kullanımı gözönünde bulundurularak GDO veya
ürünlerinin, ithalatı, ihracatı, deneysel amaçlı serbest bırakılması, piyasaya
sürülmesiyle genetiği değiştirilmiş mikroorganizmaların kapalı alanda
kullanımına, bilimsel esaslara göre yapılacak risk değerlendirmesine göre karar
verilecek. Risk değerlendirme sonuçlarına göre, risk oluşturmayacağı belirlenen
başvurular için verilen kararın geçerlilik süresi 10 yıl olacak.

Her bir GDO ve ürününün ilk ithalatı için gen sahibi veya ithalatçı, yurt
içinde geliştirilen GDO ve ürünü için ise gerçek ve tüzel kişiler tarafından
Bakanlığa başvuru yapılacak. Başvurulurda, başvurunun içeriğine ilişkin bilgiler
ile GDO ve ürününün ne amaçla kullanılacağının belirtilmesi zorunlu olacak.

GDO ve ürünlerinin; insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik
çeşitliliği tehdit etmesi, çevrenin ekolojik dengesinin ve ekosistemin
bozulmasına neden olması, GDO ve ürünlerinin çevreye yayılma riski olması
durumlarında başvurular reddedilecek.

TRANSİT GEÇİŞLER DE İZNE TABİ TUTULACAK

Deneysel amaçlı serbest bırakma veya piyasaya sürme amacıyla ilk defa
ithal edilecek GDO ve ürünleri için ithalattan önce, yurt içinde geliştirilenler
için ise piyasaya sürülmeden önce Bakanlığa ayrı ayrı başvuru yapılacak.

GDO ve ürünlerinin transit geçişinde her bir geçiş için Bakanlık'tan izin
alınması zorunlu olacak. Transit geçişler, Bakanlık tarafından verilen yazılı
izinde belirtilen koşullara ve Gümrük Kanununa uygun olarak gerçekleştirilecek.

Araştırma yapmaya yetkili kuruluşlar tarafından bilimsel araştırma
amacıyla ithal edilecek GDO ve ürünleri için Bakanlık'tan izin alınacak.

Başvuru sahibi, geçerlilik süresi dolmadan en az bir yıl önce Bakanlığa
müracaat ederek uzatma talep edebilecek. Bu talep kurul tarafından
değerlendirilecek ve sonucu başvuru sahibine bildirilmek üzere Bakanlığa
gönderilecek. Sonucun bir yıllık süre içerisinde başvuru sahibine bildirilmemesi
durumunda, izin süresi, karar verilinceye kadar uzayacak.

GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ BİTKİ VE HAYVAN ÜRETİLMEYECEK

Tasarıya göre, GDO ve ürünlerinin onay alınmaksızın piyasaya sürülmesi,
Biyogüvenlik Kurulu kararlarına aykırı olarak kullanılması veya kullandırılması,
genetiği değiştirilmiş bitki ve hayvanların üretimi, GDO ve ürünlerinin Kurul
tarafından piyasaya sürme kapsamında belirlenen amaç ve alan dışında kullanımı
yasaklanacak.

GDO ve ürünlerinin piyasaya sürülmesinden sonra, kararda verilen
koşullara uyulup uyulmadığı, insan, hayvan, bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik
çeşitlilik üzerinde herhangi bir beklenmeyen etkisinin olup olmadığı Bakanlık
tarafından kontrol edilecek ve denetlenecek.

Kararda belirtilen koşulların ihlali veya GDO ve ürünleriyle ilgili
olarak herhangi bir riskin ortaya çıkabileceği yönünde yeni bilimsel bilgilerin
ortaya çıkması durumunda karar, Kurul tarafından iptal edilebilecek. Kararı iptal
edilen GDO ve ürünleri toplatılacak. İnsan, hayvan, bitki sağlığı ile çevre ve
biyolojik çeşitliliğe olumsuz etkisi olduğu tespit edilenler derhal imha
edilecek; herhangi bir olumsuz etkisi tespit edilmeyenlerin ise mülkiyeti kamuya
geçirilecek.

İzlenebilirliğin sağlanması amacıyla, GDO ve ürünlerinin ülkeye girişi ve
dolaşımında, Bakanlığa beyanda bulunulması, gerekli kayıtların tutulması, kararın
bir örneğinin bulundurulması ve etiketleme kurallarına uyulması zorunlu olacak.
Her bir GDO ve ürününe ayırt edici kimlik verilerek kayıt altına alınacak. Kayıt
altına alınan GDO ve ürünlerine ilişkin belgelerin 10 yıl süreyle saklanması
zorunlu olacak.

Herhangi bir ürünün Bakanlık tarafından belirlenen eşik değerin üzerinde
GDO ve ürünlerini içermesi halinde; etikette, GDO içerdiği açıkça belirtilecek.

BİYOGÜVENLİK KURULU OLUŞTURULACAK

GDO ve ürünleriyle ilgili Biyogüvenlik Kurulu oluşturulacak. Kurul, Tarım
ve Köyişleri Bakanlığı'nca 4, Çevre ve Orman Bakanlığı'nca 2, Sağlık Bakanlığı'nca
1, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nca 1 ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca 1 üye olmak
üzere, 3 yıllık süre için, ilgili Bakanlar tarafından belirlenen toplam 9 üyeden
oluşacak. Bakanlıkça seçilecek üyelerden birisi üniversite, diğeri meslek
örgütleri tarafından gösterilen adaylar arasından seçilmesi zorunlu olacak. Kurul
Başkanı, Bakan tarafından belirlenecek.

Kurul Başkan ve üyeleri en fazla 2 dönem için görevlendirilebilecek.
Kurul üyesi olabilmek için en az lisans düzeyinde yüksek öğrenim görmüş olmak ve
Devlet Memurları Kanununun genel şartlarını taşımak, kanun kapsamına giren
konularda en az 5 yıllık tecrübeye sahip olmak şartı aranacak.

Kurul Başkan ve üyeleriyle, bunların eşleri, evlatlıkları ve ikinci
derece dahil kan ve kayın hısımları, Kurulun karar almakla görevli olduğu
faaliyet veya alanlarla ilgili herhangi bir ticari faaliyette bulunamayacak veya
sermaye piyasası araçlarına sahip olamayacak.

Kurul Başkan ve üyeleri, görevlerinden ayrılmalarını izleyen 3 yıl
içinde, bu tasarıyla düzenlenen faaliyet ve alanlardaki özel kuruluşlarda görev
alamayacak.

Kurul görevini yaparken bağımsız olacak; hiçbir organ, makam, merci ve
kişi Kurula emir ve talimat veremeyecek. Kurul, bilimsel komiteleri
kurabilecek.

Bu düzenlemeler kapsamındaki Bakanlık personeli, Kurul ve komite üyeleri,
görevlerini yerine getirmeleri sırasında edindikleri gizlilik taşıyan her türlü
bilgi ve belge ile ticari sırları, kanunlarla yetkili kılınan mercilerden
başkasına açıklayamayacak, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına
kullanamayacak.

CEZALAR

GDO ve ürünleriyle ilgili faaliyetlerde bulunanlar, izin almış olsalar
dahi, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin
korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanmasına karşı oluşan zararlardan sorumlu
olacak. Sorumluluk, zarar oluşmasa dahi geçerli olacak.

GDO'ların kapalı alanda kullanımı, gıda, yem, işleme ve tüketim amacıyla
piyasaya sürülmesi, ithalatı ve transit geçişi için izin alma zorunluluğu olduğu
halde, bu faaliyetleri izinsiz olarak gerçekleştirenlerle, GDO'ları çevreye
serbest bırakanlar ve üretenler meydana gelen her türlü zarardan sorumlu
tutulacak.

GDO ve ürünlerinin neden olduğu zararların tazmin edilmesini talep hakkı,
zarar görenin, zarardan veya zarar vereni öğrenmesinden itibaren 2 yıl ve zararı
doğuran olayın meydana gelmesinden itibaren 20 yıl sonra düşecek.

GDO ve ürünlerini, bu tasarı hükümlerine aykırı olarak ithal eden, üreten
veya çevreye serbest bırakan kişi, 5 yıldan 12 yıla kadar hapis ve 10 bin güne
kadar adli para cezasına çarptırılacak.

Belirlenen esaslar çerçevesinde ithal edilen, işlenen GDO'ları veya GDO
ve ürünlerini, ithal izninde belirlenen amaç ve alan dışında kullanan, satan, bu
özelliğini bilerek satın alan, bulunduran kişi 4 yıldan 9 yıla kadar hapis
cezasına mahkum edilecek. İthal edilen GDO'lardan elde edilen ürünleri, ithal
izninde belirlen amaç ve alan dışında kullanan, satışa sunan, bu özelliğini
bilerek satın alan kişi ise 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılacak.

Yalan beyanda bulunarak ithal iznini alan kişi 1 yıldan 3 yıla kadar
hapis cezasına çarptırılacak.

Bu suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde,
tüzel kişiye 100 bin liradan 200 bin liraya; belirlenen yükümlülükleri yerine
getirmeyen başvuru sahiplerine her bir yükümlülük ihlali dolayısıyla 10 bin
liradan 30 bin liraya kadar, GDO ve ürünlerini tasarıda belirlenen hükümlere
aykırı olarak kapalı alanlarda kullananlara ise 10 bin lira para cezası
kesilecek. İdari para cezaları, tebliğden itibaren 1 ay içerisinde ödenecek.

Usul ve esasları düzenleyen yönetmelikler, kanunun yayım tarihinden
itibaren en geç 3 ay içerisinde bakanlık tarafından çıkarılacak. (14:07)
Haber Tarihi (dd/mm/yyyy)
Anahtar Kelime






Türkiye Büyük Millet Meclisi Resmi İnternet Sitesi
© 2009 TBMM
Tasarım Hacettepe Üniversitesi


Sitemiz en iyi Mozilla Firefox 3.0, IE 7.0 ve üzeri ile görüntülenebilir.