TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BASIN AÇIKLAMALARI

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU DEĞİŞİYOR


AK Parti Ankara Milletvekili Ahmet İyimaya başkanlığında toplanan TBMM Adalet Komisyonu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tasarısının görüşmelerine devam ediyor.

12 Şubat 2009 Perşembe


AK Parti Ankara Milletvekili Ahmet İyimaya başkanlığında toplanan TBMM
Adalet Komisyonu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tasarısının görüşmelerine 345.
maddeden devam etti.
Hakkı Dinç, tasarının, istinaf mahkemelerinde temyizin nasıl yapılacağına
ilişkin maddesi üzerinde görüşlerini açıkladı ve Yargıtayın iş yükünün
yoğunluğunu anlattı.
Yargıtayın iş yükü çok fazla olunca, ''ilk derece mahkemeleri ile
Yargıtay arasına bir mahkeme koyalım'' denildiğini belirten Dinç, istinaf
mahkemeleriyle Yargıtayın iş yükünün azalacağını, bir çok davanın belki de yüksek
mahkemeye gelmeyeceğini söyledi.

-''9. HUKUK DAİRESİNDE 40 BİN DOSYA İNCELENİYOR''-

Hakkı Dinç, binaları, mahkemeleri, altyapısı hazır olan istinaf
mahkemelerine bir an önce geçilmesi gerektiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle
sürdürdü:
''Bir yılda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi başkanlığında 10 bin, 2. hukukta
25 bin, 4. hukukta 20 bin ve 9. hukukta yaklaşık 40 bin dosya inceleniyor...
Toplamda, yılda 400-500 bin dosya karara bağlanıyor. Yani Yargıtayın iş yükü bu
kadar ağır.
Yargıtayda, mahkeme heyetlerinde 5 kişi yer alıyor. Gelen dosyaları önce
tetkik hakimi inceliyor, sonra da üyeler. Gelen dosyaların 25 bini geçse, 12 bin
500 dosyayı ben incelerim, diğer üyelerin haberi olmaz; 12 bin 500 dosyayı da bir
üye inceler, diğerlerinin haberi olmaz. Yoksa, bütün dosyaları hepimiz
inceleyemeyiz. Birbirimize güvenerek, dosyaları imzalarız. Bu nedenle istinaf
mahkemeleri kurulmalıdır.''
Hakkı Dinç, toplantıda, görev yaptığı dairenin 20 yıl önce aldığı bir
kararı da şöyle anlattı:
''Dairemize bir babalık davası gelmişti. İlk derecede yapılan yargılama
sonucunda, çocuğun ilgili kişinin babası olduğuna karar verilmiş. Fakat baba,
daha sonra çocuktan bir şekilde örnek alarak, DNA testlerini yaptırıyor ve teste
göre çocuğun o kişiden olmadığı ortaya çıkıyor. Baba da buna ilişkin raporuyla
birlikte dava açıyor. Ancak hakim 'kesin hüküm var' deyip davayı reddediyor. Bu
dosya bizim dairemize geldi. Daire de 'teknik gelişmeler yargılamayı etkilemez'
diyerek kararı onuyor. Ancak ben karara muhalif kaldım ve kişi de daha sonra
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gitti.''

-''BİZDE DURUŞMADA SADECE 'DUR'ULUYOR''-

Tasarının Adalet Bakanlığındaki hazırlık çalışmalarına katılan
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim üyesi Prof. Dr. Hakan
Pekcanıtez, yargıdaki sorunların çözülmesi için eğitimin önemini vurguladı.
''Bizde duruşmada sadece dur'uluyor'' diyen Pekcanıtez, şöyle konuştu:
''Hukuk sitemimize çapraz sorgu getirildi, ancak uygulanmıyor. Çünkü
avukatlar, çapraz sorguyu, nasıl yapılacağını bilmiyor. ABD'de bir avukat 2 ay
düşünüyor bir soru soruyor ve davayı bitiriyor. Biz de ise böyle değil. Biz
gereksiz teferruatlarla uğraşıyoruz.
Hakim duruşmada taraflara soruyor, 'bir diyeceğiniz var mı?' diye. Avukat
söz alıyor ve 'bir diyeceğim yok, dilekçemi tekrarlıyorum' diyor. Diğer tarafa da
soruyor o da 'ben de cevap dilekçemi tekrarlıyorum' diyor. Sadece bununla
yetiniyorlar. Peki bu, böyle mi olmalı? Bütün bunları eğitimle
halledebiliriz.''
Prof. Dr. Pekcatınez, Yargıtayın, istinaf mahkemelerinin kurulmasından
sonra, gerçek anlamda içtihat mahkemelerine dönüşeceğini söyledi.
''Ancak, istinaf mahkemeleri kurulunca her şey güllük gülistanlık
olmayacak'' diyen Pekcanıtez, iş yükünün bu sefer de bölge adliye mahkemelerinde
yığılacağını kaydetti. Prof.Dr. Pekcanıtez, ''5 bin 800 hakimle bu iş yükünün
altından kalkamayız. Hakim sayısı artmadığı sürece yargının bu sorunları devam
eder'' diye konuştu.

TBMM Adalet Komisyonu, bir aylık çalışmasının
ardından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tasarısının 386. maddesine geldi.
Tasarının bugün kabul edilen maddelerine göre, ilk derece mahkemelerinden
verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve
bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf
yoluna başvurulabilecek.
Miktar veya değeri 1000 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin
kararlar kesin sayılacak.
Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda 1000 TL'lik kesinlik
sınırı, alacağın tamamına göre belirlenecek.
Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin
kabul edilmeyen bölümü 1000 TL'yi geçmeyen taraf, istinaf yoluna
başvuramayacak.
İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya
haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye
mahkemelerinin (istinaf mahkemeleri) görev alanına giren dava ve işlere ilişkin
nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine gidebilecek.
İstinaf dilekçesi verilirken, tebliğ giderleri de dahil olmak üzere
gerekli harç ve giderler ödenecek.

-İSTİNAF YOLUNA BAŞVURU SÜRESİ 15 GÜN-

Tasarı, istinaf yoluna başvuru süresini 15 günle sınırlıyor. Bu süre,
ilamın taraflardan her birine tebliğ edilmesiyle başlayacak.
İstinaf dilekçesini alan taraf, 15 gün içinde cevap dilekçesini mahkemeye
sunacak.
İstinaf yoluna başvurma, kararın icrasını durduramayacak. Nafaka
kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemeyecek.
Bölge adliye mahkemesinin, ön inceleme sonunda dosyada eksiklik görmesi
durumunda, hangi hallerde duruşma yapmadan karar vereceğinin de belirtildiği
tasarıya göre, inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı
olarak yapılacak.

-BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNDE KARŞI DAVA AÇILAMAYACAK-

Bölge adliye mahkemesi, hukuk dairelerinde karşı dava açılamayacak,
davaya müdahale talebinde bulunulamayacak, davaların birleştirilmesi
istenemeyecek.
Bölge adliye mahkemesince resen gözönünde tutulacaklar dışında, ilk
derece mahkemesince ortaya konulmayan iddia ve savunmalar dinlenemeyecek. Ancak,
usulüne uygun gösterildiği halde, bölge adliye mahkemesince incelenmeden
reddedilen deliller, bu mahkemelerde incelenebilecek.
Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyize açık nihai
kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı,
tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde temyiz yoluna başvurulabilecek.
Davada haklı çıkmış olan taraf da hukuki yararı bulunmak şartıyla temyiz
yoluna gidebilecek.

-TEMYİZ EDİLEMEYEN KARARLAR-

Bölge adliye mahkemelerinin şu kararları hakkında temyiz yoluna
başvurulamayacak:
-Miktar veya değeri 10 bin TL'yi geçmeyen davalara ilişkin kararlar.
-Özel kanunlarda sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiği belirtilen
davalarla ilgili kararlar.
-Yargı çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemeleri arasındaki yetki ve
görev uyuşmazlıklarını çözmek için verilen kararlar ile merci tayinine ilişkin
kararlar.
-Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlar.
-Soybağına ilişkin sonuçlar doğuran davalar hariç, nüfus kayıtlarının
düzeltilmesine ilişkin davalarla ilgili kararlar.
-Yargı çevresi içindeki ilk derece mahkemeleri hakimlerinin davayı
görmeye hukuki veya fiili engellerinin çıkması halinde, davanın o yargı çevresi
içindeki başka bir mahkemeye nakline ilişkin kararlar.
-Geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararlar.

-KANUN YARARINA TEMYİZ-

İlk derece mahkemelerinin ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin
kesin olarak verdikleri kararlarla, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden
kesinleşmiş kararlara karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri
sürülerek, Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından,
kanun yararına temyiz yoluna başvurulabilecek.
Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına
bozulacak. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmayacak.
Temyiz, kararın icrasını durdurmayacak. Nafaka kararlarında, icranın geri
bırakılmasına karar verilemeyecek.
Temyiz talebinin kötü niyetle yapıldığı anlaşılırsa, temyizi yapan taraf,
yargılama giderlerini ve karşı tarafın avukatlık ücretini ödemeye mahkum
edilecek.
Bir aylık çalışması sonucunda tasarının 277 maddesini kabul eden,
diğerlerini ise daha sonra görüşülmek üzere atlayan TBMM Adalet Komisyonu,
çalışmalarına 29 Martta yapılacak yerel seçimden sonra devam edecek.
Haber Tarihi (dd/mm/yyyy)
Anahtar Kelime






Türkiye Büyük Millet Meclisi Resmi İnternet Sitesi
© 2009 TBMM
Tasarım Hacettepe Üniversitesi


Sitemiz en iyi Mozilla Firefox 3.0, IE 7.0 ve üzeri ile görüntülenebilir.