TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BASIN AÇIKLAMALARI


VAKIFLAR YASASI KABUL EDİLDİ


TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yasaya göre, yabancılar Türkiye'de vakıf kurabilecek, vakıflar mal edinebilecek, malları üzerinde tasarrufta bulunabilecek.

09 Kasım 2006 Perşembe

TBMM Genel Kurulunda, Vakıflar Yasası kabul edildi.

Genel Kurulda görüşülmesine geçen hafta başlanan, 82 asıl, 9 geçici maddesi
bulunan Vakıflar Yasası, temel yasa olarak görüşüldü.

Kabul edilen yasaya göre, cemaat vakfı tanımına, ''Türkiye'deki gayrimüslim
cemaatlere ait vakıfların yöneticilerinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olacağı''
şartı eklenirken, esnaf vakfı ise ''Vakıflar Kanununun yürürlük tarihinden önce
esnaf tarafından kurulmuş vakıflar'' olarak tanımlandı.

Yeni vakıflar, vakıf senetlerinde yazılı amaçlarını gerçekleştirmek üzere,
Vakıflar Genel Müdürlüğüne beyanda bulunmak şartıyla şube ve temsilcilik
açabilecek. Yabancılar, aynı zamanda Türkiye'de kurulan vakıfların yönetim
organlarında da görev alabilecek.

Mülhak vakıflar, Anayasaya aykırılık teşkil etmeyen vakfiye şartlarına göre
Vakıflar Meclisi tarafından atanacak yöneticiler eliyle yönetilecek ve temsil
edilecek.

Yasayla yabancıların Türkiye'de hukuki ve fiili mütekabiliyet esasına göre
yeni vakıf kurabilmelerine olanak sağlanıyor. Cemaat vakıflarının yöneticileri,
mensuplarınca kendi aralarından seçilecek.

Yeni vakıfların kuruluşunda, gayesini gerçekleştirecek asgari mal varlığı
miktarı, mahkemece belirlenecek. Yeni vakıfların yönetim organı, vakıf senedine
göre oluşturulacak ve bu vakıfların yönetim organlarında görev alanların
çoğunluğunun, Türkiye'de yerleşik bulunması gerekecek.

Kurucularının çoğunluğu yabancı olan vakıfların mal edinmesi, Tapu
Kanunundaki sınırlamalara göre yapılacak.

10 yıl süreyle yöneticisi atanmayan veya yönetim organı oluşturulamayan
mülhak vakıflar, mahkeme kararıyla Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilip temsil
edilecek.

Mazbut vakıflar arasına alınan vakıflara, bir daha yönetici seçimi ve
ataması yapılamayacak.

Yasaya göre, yabancılar Türkiye'de vakıf kurabilecek. Vakıflar mal
edinebilecek, malları üzerinde tasarrufta bulunabilecek.

Vakıfların hayrat taşınmazları haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek.

Vakıflarda; hırsızlık, nitelikli hırsızlık, rüşvet, sahtecilik, dolanlı iflas,
ihaleye fesat karıştırma, yağma, nitelikli yağma, zimmet, dolandırıcılık,
nitelikli dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, kaçakçılık suçlarıyla devletin
güvenliğine karşı işlenen suçların birinden mahkum olanlar, yönetici olamayacak.

Vakıf yöneticisi seçildikten sonra bu suçlardan mahkum olanların
yöneticiliği sona erecek.

Vakıf yöneticilerinin sorumluluklarını ayrıntılı olarak düzenleyen yasaya
göre, vakıf yöneticilerinin görevden alınma ve uzaklaştırılmaları, idari karar
yerine mahkeme kararıyla yapılabilecek.

Genel Müdürlük tarafından yapılacak tebligata karşın, yasa uyarınca istenen
beyanname, bilgi ve belgeleri zamanında vermeyen, organların vakfiye veya vakıf
senedine aykırı olarak toplanmasına neden olan veya gerçeğe aykırı beyanda
bulunan vakıf yönetimine, görevden alma yerine 500 YTL idari para cezası
verilecek.

VAKIFLARIN MAL EDİNİMİ

Vakıflar, izin almadan mal edinebilecek, malları üzerinde her türlü
tasarrufta bulunabilecek.

Mülhak, cemaat, esnaf ve yeni vakıflara başlangıçta özgülenen mal ve haklar,
vakıf yönetiminin başvurusu üzerine, haklı kılan sebepler varsa denetim makamının
görüşü alınarak mahkeme kararıyla, sonradan edindikleri mal ve hakları ise
bağımsız ekspertiz kuruluşlarınca düzenlenecek rapora dayalı olarak vakıf yetkili
organları kanalıyla daha yararlı olanlarıyla değiştirebilecek ve paraya
çevrilebilecek.

AMAÇ DEĞİŞİKLİĞİ

Vakıfların vakfiyelerindeki şartların yerine getirilmesine fiilen veya
hukuken imkan kalmaması halinde; vakfedenin iradesine aykırı olmamak kaydıyla
mazbut vakıflarda, Vakıflar Genel Müdürlüğünün; mülhak, cemaat ve esnaf
vakıflarında vakıf yöneticilerinin teklifi üzerine şartları değiştirmeye, hayır
şartlarındaki parasal değerleri güncel vakıf gelirlerine uyarlamaya, Vakıflar
Meclisi yetkili olacak.

HAYRAT TAŞINMAZLARININ TAHSİSİ

Vakıfların hayrat taşınmazları haczedilemeyecek ve rehnedilemeyecek. Bu
taşınmazlarda mülkiyet ve irtifak hakkı için kazandırıcı zamanaşımı işlemeyecek.

Tahsis edildikleri amaca göre kullanılması mümkün olmayan taşınmazlar başka
bir hayrata dönüştürülebilecek, akara devredilebilecek veya paraya
çevrilebilecek.

Genel Müdürlük tarafından değerlendirilemeyen veya işlev verilemeyen hayrat
taşınmazlar, fiilen asli niteliğine uygun olarak kullanılıncaya kadar kiraya
verilebilecek.

Hayrat taşınmazlar, Genel Müdürlük tarafından işlev verilmek amacıyla
vakfiyesinde yazılı hizmetlerde kullanılmak üzere, onarım ve restorasyon
karşılığı kamu kurum ve kuruluşlarına veya benzer amaçlı vakıflara veya kamu
yararına çalışan derneklere tahsis edilebilecek. Tahsis edilen taşınmaz, ticari
bir faaliyette kullanılamayacak; tahsise aykırı kullanımın tespiti halinde
taşınmaz tahliye edilecek.

Cemaat vakıflarına ait kısmen veya tamamen hayrat olarak kullanılmayan
taşınmazlar, vakıf yönetiminin talebi durumunda meclis kararıyla aynı cemaate ait
başka bir vakfa tahsis edilebilecek veya vakıf akarına dönüştürülebilecek.

Tapu kayıtları üzerinde vakıf şerhi bulunan taşınmazları tasarruf edenlerin
mirasçısız ölümleri, kaybolmaları veya terk ve mübadil gibi durumlara düşmeleri
durumunda, bu taşınmazların mülkiyetleri, hiçbir hükme gerek olmaksızın şerhte
belirtilen vakfı adına tescil edilecek.

TAVİZ BEDELİ

Yasaya göre, gayrisahih vakıflarla ilgili mülkiyet ve tasarruf sahipleri ile
Genel Müdürlük arasında ihtilafların ortadan kaldırılması amacıyla düzenleme
yapılıyor. Taviz bedellerinin hesaplanmasında rayiç bedelin baz alınması
uygulaması yerine, emlak vergisi değerinin esas alınması ve ödeme kolaylığı
getiriliyor.

Taviz bedeli peşin ya da 1 yılda 5 taksitte ödenebilecek, ayrıca eşdeğer bir
taşınmazla takas edilebilecek.

KİRA SÜRESİ

Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazlar, azami 3 yıl süreyle
kiralanabilecek. Ancak onarım veya inşa karşılığı kiralamalarda kira süresi,
bedeli göz önünde bulundurularak Genel Müdürün onayıyla 29 yıla, Meclis kararıyla
49 yıla kadar uzatılabilecek.

Vakıflara ait onarımı planlanan eski eserler ile yatırım yapılacak
taşınmazlar, kira süresinin bitiminden bir ay önce bildirim yapılmak kaydıyla
hiçbir hüküm ve karara bağlı olmaksızın Genel Müdürlüğün talebi üzerine, kira
süresi sonunda mülki amirlikçe tahliye edilecek.

ESKİ ESERLERİN KORUNMASI

Özel vakıf ormanları kurulabilecek. Kamu kurum ve kuruluşları, koruma imar
planlarını düzenlerken eski eserlerle ilgili konularda Genel Müdürlüğün görüşünü
alacak.

Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmaz mallarla ilgili olarak
belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan uygulama, imar ve
parselasyon planları askıya çıkarılmadan önce, ilgili idareler tarafından Genel
Müdürlüğe bildirilecek.

Mazbut vakıf taşınmazlarında akar niteliğini koruyacak şekilde imar
düzenlemesi yapılabilecek.

Vakıflara ait uygulama imar planlarında okul, hastane ve spor alanlarında
kalan taşınmazlar, ilgili kurumlar tarafından, imar planının tasdik tarihinden
itibaren 2 yıl içinde kamulaştırılamadığı takdirde ilgili bakanlığın görüşü
alınarak Genel Müdürlük tarafından özel okul, özel hastane veya özel spor tesisi
olarak değerlendirilebilecek.

Kiraya verilen veya tahsis edilen mazbut vakıf taşınmaz malları, yangın,
hırsızlık ve doğal afetlere karşı, kullananları tarafından Genel Müdürlük adına
sigortalanacak.

ULUSLARARASI FAALİYET

Vakıflar, vakıf senedinde yer almak kaydıyla, amaç ve faaliyetleri
doğrultusunda, uluslararası faaliyet ve işbirliğinde bulunabilecek, yurtdışında
şube ve temsilcilik açabilecek, üst kuruluş kurabilecek ve yurtdışında kurulan
kuruluşlara üye olabilecek.

Vakıflar, yurtiçi ve yurtdışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan, ayni ve
nakdi bağış ve yardım alabilecek, yurtiçi veya yurtdışındaki benzer amaçlı vakıf
ve derneklere ayni ve nakdi bağış ve yardımda bulunabilecek. Ancak yurtdışı nakdi
yardımlar, banka aracılığıyla alınabilecek.

Amacını geliştirmeye yardımcı olmak veya gelir sağlamak amacıyla vakıflar,
iktisadi işletme ve şirket kurabilecek, kurulmuş şirketlere ortak olabilecek.

Sona eren yeni vakıfların borçlarının tasfiyesinden arta kalan mal ve haklar
vakıf senedinde yazılı hükümlere, senetlerinde özel bir hüküm bulunmayanlar ise
mahkeme kararıyla benzer amaçlı bir vakfa, dağıtılan yeni vakıfların borçlarının
tasfiyesinden arta kalan mal ve haklar ise Genel Müdürlüğe intikal edecek.

VAKIF KÜLTÜR VARLIKLARI

Vakıflara ait yurtiçi ve dışındaki taşınır ve taşınmaz eski eserlerin
belirlenmesi, envanterinin çıkarılması, tescili, Genel Müdürlüğe ve mazbut
vakıflara ait olanların korunması, koruma alanlarının kamulaştırılması,
değerlendirilmesi, onarım, restorasyon ve gerektiğinde yeniden inşası, Genel
Müdürlük tarafından yapılacak.

Sermayesinin yüzde 50'sinden fazlası Genel Müdürlüğe veya mazbut vakıflara
ait işletme ve iştiraklerin kurumlar vergisi matrahının yüzde 10'u, yeterli
geliri bulunmayan mazbut vakıflara ait eski eserlerin onarımında kullanılmak
üzere Genel Müdürlüğe aktarılacak. Yeterli geliri bulunmayan mazbut vakıflara ait
eski eser nitelikli taşınmazların benzer amaçlı mazbut vakıfların gelirleriyle
korunmasına ve yaşatılmasına meclis yetkili olacak.

Kültür ve tabiat varlıkları, Genel Müdürlük, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarının yanı sıra kullananları tarafından da korunacak.

Vakıf yoluyla meydana gelip de her ne surette olursa olsun hazine, belediye,
özel idarelerin veya köy tüzel kişiliğinin mülkiyetine geçmiş vakıf kültür
varlıkları, mazbut vakıflarına devredilecek.

VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Kanunda Vakıflar Genel Müdürlüğünün yeniden belirlenen görevleri şöyle
sıralandı:
''Mazbut vakıfların vakfiyelerinde veya vakfiye yerine geçen hüccet, berat,
ferman gibi belgelerinde yazılı hayri, sosyal, kültürel ve ekonomik şart ve
hizmetleri yerine getirmek,
Vakfiyelerde öngörülen hizmetlerin en iyi şekilde yerine getirilebilmesini
sağlamak amacıyla Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait paralar ve malları
değerlendirmek, daha fazla gelir getirici yatırımlara tahsis etmek,
Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait paralarla işletmeler kurma, kurulmuş
şirketlere iştirak etme, bunların sermaye artışları hususlarında karar vermek,
Yurt içi ve yurt dışındaki vakıflara ait eski eserleri ihya etmek,
Mülhak, cemaat, esnaf ve yeni vakıfların denetimini yapmak,
Vakıflarla ilgili konularda araştırma, geliştirme, eğitim, kültür ve yayın
faaliyetlerinde bulunmak, ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamak,
Kültür varlıklarından oluşan koleksiyonlar meydana getirmek, müze, kütüphane
ve kültür merkezleri kurmak.''

HİZMET SATIN ALABİLECEK

Genel Müdürlük, ihtiyaç duyulan konuyla sınırlı olmak üzere Kamu İhale
Yasasına tabi olmaksızın uzman kişi, kurum ve kuruluşlardan danışmanlık ve hukuki
mütalaa şeklinde hizmet satın alabilecek.

Genel Müdürlüğün iç denetimi Kamu Mali Kontrol Yasasına göre, dış denetimi
ise Sayıştay tarafından yapılacak.

Mazbut vakıflara ait taşınmazların satışından elde edilecek gelirlerle taviz
bedelleri; vakfa taşınmaz alımında ve vakfın taşınmazlarının onarım ve yapımında
kullanılabilecek.

Ayrıca bu gelirler meclis kararıyla gelir getirici yatırımlarda, yurt içi ve
yurt dışında bulunan ve geliri kalmayan vakıflara ait eski eserlerin bakım ve
onarımlarında kullanılabilecek.

Genel Müdürlüğe yapılan şartlı bağışlar, bağış yapanın şartları
doğrultusunda harcanacak.

VAKIFLAR MECLİSİ

Vakıflar Meclisi, Genel Müdürlüğün en üst seviyedeki karar organı olarak
görev yapacak.

Vakıflar Meclisi, Vakıflar Genel Müdürü, 3 genel müdür yardımcısı ve 1.
hukuk müşaviri olmak üzere 5; vakıf konusunda bilgi ve deneyim sahibi
yükseköğretim mezunları arasında Başbakanın teklifi üzerine ortak kararnameyle
atanacak 5 üye ile yeni vakıflarca seçilecek 3; mülhak ve cemaat vakıflarınca
seçilecek birer üye olmak üzere 15 üyeden oluşacak.

Yeni vakıflar 3, mülhak ve cemaat vakıfları ise birer yedek üye seçecek.
Genel Müdür aynı zamanda Meclisin de başkanı olacak.

Meclisin çalışmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenecek.
Vakıflar Meclisi, Genel Müdürlüğe, mazbut ve mülhak vakıflara ait akar ve
hayrat taşınmazların tahsis, satış ve trampasına yönelik tasarruflarla,
kamulaştırmalarda kamu yararı kararını vermekle yükümlü olacak.

Meclis, ayrıca, genel müdürlük ve işletme müdürlerinin bütçelerini
onaylayacak, tüzük ve yönetmelik taslaklarını karara bağlayacak, genel müdürlükçe
gerek görülen hususları karara bağlayacak.

10 YILDAN FAZLA GÖREV YAPMA ŞARTI

Meclis üyeleri, devlet memuru olma şartı taşıyan kişiler arasından
seçilecek. Ortak kararnameyle atanacak üyelerden en az 3'ünde kamuda 10 yıldan
fazla görev yapması şartı aranacak.

Meclis üyeleri, 3 yıl süreyle görev yapacak.

Ortak kararnameyle atanan üyeliklerde herhangi bir sebeple boşalma olması
halinde 30 gün içerisinde 3 yıllığına yenisi seçilecek.

Uhdesinde kamu görevi bulunmayan Meclis üyelerine, ayda 4'den fazla olmamak
üzere her toplantı günü için (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile
çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenecek.

AYDA EN AZ 2 KEZ TOPLANACAK

Meclis, genel müdürün çağrısı üzerine ayda en az 2 kez toplanacak ve meclis
üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar alacak.

Meclis üyeleri, kendilerini ve 3. dereceye kadar akrabaları ile
evlatlıklarını ilgilendiren konulardaki toplantı ve oylamaya katılamayacak.

Meclis üyeleri, görevleri süresince ve görevlerinin sona ermesinin ardından
2 yıl süreyle genel müdürlük ve ilgili kuruluşlarına karşı doğrudan doğruya veya
dolaylı olarak taahhüde giremeyecek; komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacak.

Üyeler, görevleri süresince edindikleri gizli bilgi ve belgeleri yetkili
kişilerden başkasına açıklayamayacak; kendilerinin veya 3. şahısların lehine veya
aleyhine kullanamayacak.

Vakıflar Genel Müdürlüğünün danışma ve denetim birimleri arasında Rehberlik
ve Teftiş Başkanlığı yer alacak.

Vakıflar Genel Müdürlüğü personeli, Devlet Memurları Kanununa tabi olacak.
Genel Müdürlükte, Rehberlik ve Teftiş Başkanı, başmüfettiş, müfettiş, basın ve
halkla ilişkiler müşaviri, şehir plancısı ve kurum tabibi kadrolarına atananlar,
kadroları karşılık gösterilmek suretiyle, Devlet Memurları Kanunu ve diğer
kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı
olmaksızın sözleşmeli çalıştırılabilecek.

Bezm-i Alem Valide Sultan Vakıf Gureba Hastanesi ve personeli, Vakıflar
Genel Müdürlüğüne devredilecek.

Yasanın kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Nevzat Pakdil, hükümet
ve komisyonun yerine oturmaması üzerine, gündemdeki diğer kanunların
görüşülemeyeceğini belirterek, 14 Kasım 2006 Salı günü saat 15.00'te toplanmak
üzere birleşimi kapattı.
Haber Tarihi (dd/mm/yyyy)
Anahtar Kelime






Türkiye Büyük Millet Meclisi Resmi İnternet Sitesi
© 2009 TBMM
Tasarım Hacettepe Üniversitesi


Sitemiz en iyi Mozilla Firefox 3.0, IE 7.0 ve üzeri ile görüntülenebilir.