TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BASIN AÇIKLAMALARI

ADALET KOMİSYONU...


Adalet Komisyonu'nda, Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı kabul edildi.

17 Haziran 2016 Cuma

Adalet Komisyonu'nda, Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın maddeleri üzerindeki görüşmeler devam ediyor.

Milletvekillerinin soruları üzerine açıklamada bulunan Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, hukuk ve içtihat istikrarını sağlamak için belli bir süreye ihtiyaç olduğunu belirterek, Anayasa Mahkemesi üyelerinin 12 yıl görev yaptığını, yüksek yargı organlarının tamamını eşit süreye getirmenin daha doğru olacağının düşünüldüğünü ifade etti.

Bu sürenin hem içtihat oluşumu hem tecrübe, bilgi paylaşımı hem de o kurumdaki gelenekleri geliştirme veya yeni gelenekler oluşturma ve hukuk güvenliği bakımından yeterli olarak öngörüldüğünü dile getiren Bozdağ, şunları söyledi:

"Bu süre içerisinde daire başkanı seçilmek için 3 yıl, Yargıtay Başkanı ve Başsavcısı seçilmek için 6 yıllık bir kıdem öngörülüyor. Baktığınızda 3 yıl, 12 yıl içerisinde kıdem verdikten sonra daire başkanı olabilecek. Daire başkanlığı yaptıktan sonra yine makul bir süre içerisinde yine Yargıtay Başkanlığına aday olabilecek. Yargıtay ve Danıştayın üyeliklerinin herhangi bir süreyle sınırlandırılmamış olması dinamizmi de öldürüyor. Çünkü değişimi kaldırıyor. Yargıtay ve Danıştaya üye olarak seçilenler 'Nasıl olsa süre sınırı yok, 65 yaşını dolduruncaya kadar biz buradayız. Bizi de kimsenin başka yere göndermesi söz konusu değil' diye düşünebilir. Böyle düşündüğü zaman da kendini yenileme, geliştirme, daha iyi şeyler ortaya koyma noktasında performansta olumsuz etkiler ortaya çıkarabilir."

Bozdağ, 12 yıllık görev süresinin Yargıtayda ve Danıştayda görev yapanların işlerine daha iyi sahip çıkmalarına yol açacağı gibi kendilerini sürekli yenilemeleri sonucunu doğuracağını belirterek, "Çünkü gün geldiğinde kürsüye geri döneceklerdir. Bu açıdan da kürsüyle Yargıtay arasında sağlıklı ilişkiler ortaya çıkacaktır. Kürsüdeki hakimlerin Yargıtayla diyalogları iyi olacaktır." diye konuştu.

Böylece Yargıtay ve Danıştay tecrübelerinin de ilk derece ve istinaf mahkemelerine aktarılmasının söz konusu olacağının altını çizen Bozdağ, "12 yıl Yargıtayda veya Danıştayda görev yapmış birinin, istinaf mahkemesi başkanı, daire başkanı, ağır ceza başkanı olması veya herhangi bir mahkemede hakim olması elbette ki yargıya olan güveni olumlu şekilde etkileyecek ve değiştirecektir." değerlendirmesinde bulundu.

Tasarı ile Yargıtay üyelerinin sayısının 200'e, Danıştay üyelerinin sayısının da 90'a indirileceğini aktaran Bozdağ, "Sürenin getirilmesi, aşağıdaki beklentiyi diri tutması bakımından ve onların motivasyonu bakımından da son derece önemlidir. Bu ve benzeri birtakım olumlu gerekçeler nedeniyle bu hale getirilmiştir. Yoksa başka bir şey yoktur. Burada bir müktesep hak da yoktur. Onu da ifade etmek isterim." dedi.

Bozdağ, Anayasa'nın Yargıtay veya Danıştay üyeliği teminatını değil, hakimlik, savcılık teminatını içerdiğine dikkati çekerek, "Bu düzenleme de hakimlik ve savcılık teminatına uygun ve ona dayanan bir düzenlemedir. O nedenle Anayasa ile de uyumludur." diye konuştu.

Adalet Bakanı Bozdağ, cezaevi ziyaretleriyle ilgili olarak herhangi bir CHP milletvekilinin veya görüşülen kişilerden herhangi birinin ismini açıklamadığını belirterek, "Herhangi bir CHP milletvekili arkadaşımızı hedef gösterme düşüncesiyle de böyle bir açıklamayı kesinlikle yapmadım." ifadesini kullandı.

Bazı CHP'li milletvekillerinin isimlerinin broşürlerde yer almasına değinen Bozdağ, şöyle devam etti:

"Bunun ahlaksızlık, sorumsuzluk, gayri meşru bir yöntem olduğunu ve doğru olmadığımı, bunu yapan kim olursa olsun onun karşısında olduğumu dün de söyledim, bugün bir kez daha söylüyorum. Benim yaptığım şey sadece o tartışmalar sırasında bir genel ziyaret istatistiği vermek olmuştur. Onun dışında benim yaptığım bir şey yoktur. Ziyaret istatistikleri dün zaten tartışıldı. Ben o nedenle bu konunun artık bir noktada dondurulmasının doğru olduğuna inanıyorum. Herkes söyleyeceğini söyledi. Ama benim kesinlikle herhangi bir milletvekili arkadaşımızı ima yollu dahi hedef göstermem mümkün değildir."

CHP Eskişehir Milletvekili Cemal Okan Yüksel'in, 24 CHP'li milletvekilinin teröristlerle görüştüğüne yönelik broşürlerin dağıtıldığını anımsatması ve bu bilgilerin Adalet Bakanlığından gayri ahlaki ve gayri yasal yollarla çıkartıldığını savunması üzerine Bozdağ, "Bu bilgiler, çıkan bilgilerle ilgili ben gerekli incelemeyi yaptıracağım. İncelensin bakalım ne çıkacak. Ona göre de söyleyeceğiz. Tespit edersek kimdir, nedir gereğini yaparız." diye konuştu.

Bozdağ, yargı mensuplarının maaşlarıyla ilgili olarak da bir çalışmalarının olduğunu ve bu konuda muhtemelen Eylül ayında bir adım atabileceklerini söyledi.

Şu anda Danıştayın elinde 207 bin 408 dosya bulunduğunu anlatan Bozdağ, istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte söz konusu dava dosyalarının yaklaşık yüzde 80'inin bu mahkemelerde kesinleşeceğini tahmin ettiklerini vurguladı.

Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya, yürürlükteki Anayasanın, yüksek mahkeme üyelerinin görev sürelerini bir anayasa sorunu saymadığına işaret etti.

CHP Ankara Milletvekili Necati Yılmaz, görev süresinde getirilmek istenen sınırlamanın Anayasaya ve hukuka uygun olmadığını ileri sürdü. Siyasal iktidarın, hayatın her alanına müdahale çabalarının etkilerinin yargı üzerinde de görüleceğini iddia eden Yılmaz, yargı bağımsızlığının, içtihat güncellemesinden daha kıymetli olduğunu dile getirdi.

CHP Gaziantep Milletvekili Mehmet Gökdağ, yargının yap boz haline getirilemeyeceğini belirterek, bu şekilde bir yere varılamayacağını kaydetti. Ülkenin gerçekten ihtiyacı olan bir tasarıyı birlikte çıkarma teklifinde bulunan Gökdağ, herkesin anayasa ve yasalara bağlı olması gerektiğini vurguladı.

HDP Van Milletvekili Bedia Özgökçe Ertan, "Pensilvanya'ya biat edenleri ayıklıyorsunuz ama bu sefer de açıkça saraya biat edenleri atayacaksınız." görüşünü ileri sürerek, tasarının, kadrolaşan yargının, iktidarın bir organı haline gelmesini sağladığını ve hakim teminatını ortadan kaldırdığını ileri sürdü. Adalet Bakanı Bozdağ'ın, bir yıldır HDP milletvekillerinin cezaevlerine gitmesine izin vermediğini aktaran Ertan, bu tutumu kınadığını dile getirdi.

CHP Eskişehir Milletvekili Cemal Okan Yüksel, tasarının, şu anda görevde bulunan Yargıtay ve Danıştay üyeleri açısından bir hak kaybına neden olacağını savundu.

AK PARTİ Sivas Milletvekili Hilmi Bilgin, tasarıda yer verilen Yargıtay ve Danıştay üyelerinin görev süresine ilişkin hususun Anayasa'ya aykırı olmadığını söyledi.

AK PARTİ Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç, Yargıtay ve Danıştay üyeliğinin kazanılmış bir hak olmadığını dile getirerk, tasarıda tüm özlük haklardan faydalanabileceklerinin belirtildiğini aktardı. Tunç, "Burada hakimlikten azlolunma söz konusu değildir. Anayasa'ya uygun bir düzenlemedir." değerlendirmesinde bulundu.

Danıştay Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair kanun Tasarısı, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi.

Tasarıya göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte Danıştay üyelerinin üyelikleri sona erecek. Ancak bu tarih itibarıyla Danıştay Başkanı, başsavcısı, başkanvekili ve daire başkanı olarak görev yapanların Danıştay üyelikleri devam edecek.

Üyelikleri sona erenlerden Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca (HSYK) tarafından seçilenler arasından HSYK'ca, Cumhurbaşkanı tarafından seçilenler arasından Cumhurbaşkanınca, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 gün içinde Danıştay üyesi seçimi yapılacak.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Danıştay meslek mensuplarının kadro sayısı 116 olacak. Üyeliği devam edenler, kadro sayısında dikkate alınacak.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kadro sayısını aşan üye kadroları herhangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacak.

Danıştay üyeliğine seçilemeyenler, HSYK Genel Kurulunca, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 gün içinde idari yargıda sınıf ve derecelerine uygun bir göreve atanacak.

Cumhurbaşkanı tarafından Danıştay üyeliğine seçilmeyenlerden, 5 gün içinde idari yargıda bir göreve atanmak için talepte bulunanlar, HSYK Genel Kurulunca 5 gün içinde idari yargıda sınıf ve derecelerine uygun bir göreve atanacak. Talepte bulunmayanlar ise başka bir göreve atanmak üzere Başbakanlığa bildirilecek.

Danıştay üyelerinden HSYK üyeliğine seçilen ve kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla HSYK üyeliği devam edenler, bu görevlerinin bitmesine 3 ay kala, ilgisine göre HSYK veya Cumhurbaşkanı tarafından yeniden Danıştay üyeliğine seçilebilecek. Yeniden seçilenler, HSYK üyeliğinin sona ermesinden itibaren 12 yıl görev yapacak. Yeniden seçilmeyenler başka göreve atanabilecek.

HSYK yedek üyeliklerinden yeniden Danıştay üyesi seçilmeyenlerin yedek üyelikleri, yedek üyelik süreleri bitinceye kadar devam edecek.

Üyelikleri devam eden üyeler ile yeniden seçilen üyeler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 yıl görev yapacak.

Bir kişi iki defa Danıştay üyesi seçilemeyecek. Bu üyelerin atama veya seçim nedeniyle yürüttükleri görevleri, bu görevlerinin süresi bitene kadar devam edecek.

Ancak İdari Dava Daireleri Kurulunda görevi devam eden üye sayısının 14'ten fazla olması halinde, üyelerden hangilerinin görevlerine devam edeceği Başkanlık Kurulunca belirlenecek.

Seçilmeyen üyelerin atama veya seçim nedeniyle yürüttükleri görevler de bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sona erecek. Bu görevlere, seçimlerin tamamlanmasından itibaren 10 gün içinde atama veya seçim yapılacak.

Başkanlık Kurulu, iş durumunu ve ihtiyaçları dikkate alarak kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 3 yıl içinde daire sayısını 10'a indirecek. Ancak bu daireler, Başkanlık Kurulunca kapatılıncaya kadar görevlerine devam edecek.

Danıştay meslek mensupları kadro sayısı 90'a düşünceye kadar, boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi yapılacak. Seçim yapılmayan üye kadroları başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacak.

Danıştay Başkanı ve Başsavcısı seçilebilmek için gerekli olan 4 yıl Danıştay üyeliği yapma şartı 6 yıla çıkarılıyor.

Danıştay daire sayısı 17'den 10'a düşürülüyor. Buna göre Danıştay, dokuzu dava, biri idari daire olmak üzere 10 daireden oluşacak. Maddenin gerekçesinde, "İlk derece mahkemelerinin kararlarının büyük
bir çoğunluğu bölge
idare mahkemelerinde kesinleşecektir. Bu durumun Danıştayın iş yükünü önemli ölçüde hafifletecek olmasından dolayı Danıştayın daire sayısının yeniden belirlenmesine ihtiyaç bulunmaktadır." ifadesine yer verildi.

Toplantı ve görüşme yeter sayısı İdari Dava Daireleri Kurulu için 15, Vergi Dava Daireleri Kurulu için ise 11 olacak.

"Danıştayın temyiz merci olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olmak" Danıştay'ın görevlerine arasına ekleniyor.

Başkanlık Kurulunun kararlarına karşı Başkanlar Kuruluna 7 gün içinde itiraz edilebilecek. Başkanlar Kurulu, Başkanlık Kurulu kararlarını aynen onaylayabileceği gibi değiştirerek de onaylayabilecek. İtiraz üzerine verilen kararlar kesin olacak, bu kararlar aleyhine başka bir yargı mercine başvurulamayacak.

Mevcut dosyaların makul sürede karara bağlanabilmesi amacıyla daha önce 3 yıl olarak belirlenen İdari Dava Daireleri Kurulunun sürekli görev yapan bir kurul haline getirilmesi ve bu kapsamda kurulda görevli üyelerin dairelerinde heyete katılmaması kararı 31 Aralık 2018'e kadar uzatılıyor.

Adalet Komisyonunda kabul edilen, Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısına göre, nöbetçi idare ve vergi mahkemesi hakimleri, aynı zamanda nöbetçi bölge idare mahkemesinde görev yapmayacak.

İdari Yargılama Usulü Kanununun ilgili maddesinde yer alan çalışmaya ara verme süresi içinde, idare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararlarına karşı yapılan itirazların en yakın nöbetçi mahkeme tarafından incelenmesi durumuna son verilecek.

Yapılan düzenlemeyle nöbetçi bölge idare mahkemesi heyeti ile nöbetçi idare mahkemesi heyeti farklı hakimlerden oluşacağından, itiraza konu dosyanın en yakın bölge idare mahkemesine gönderilmesi zorunluluğu ortadan kalkacak.

Bölge idare mahkemesi bulunmayan illerde birden fazla idare veya vergi mahkemesi bulunması kaydıyla, bu mahkemelerin de çalışmaya ara vermeden faydalanabilmeleri sağlanacak. Çalışmaya ara verme süresi içinde, HSYK tarafından, idare veya vergi mahkemeleri başkan ve üyeleri arasından görevlendirilecek yeteri kadar hakimin katıldığı bir nöbetçi mahkeme kurulacak.

Bölge idare mahkemeleri için ise yine HSYK tarafından, tüm daire başkan ve üyeleri arasından görevlendirilecek yeterli sayıda nöbetçi daire oluşturulacak.

Yargıtay'daki 23 hukuk dairesi sayısı ile 23 ceza dairesi sayısı 12'ye indirilecek.

Tasarıyla, Danıştay için getirilen yeni düzenlemeler, Yargıtay için de getiriliyor.

Yargıtay üyeleri 12 yıl için seçilecek. Bir üye, iki defa Yargıtay üyesi seçilemeyecek. Görev süresi sona erenler HSYK tarafından uygun bir göreve atanacak.

Görevi sona eren üyelerin Yargıtay'la ilişkileri kesilecek, ancak atamaları gerçekleşinceye kadar özlük hakları Yargıtay tarafından karşılanacak.

Yargıtay Birinci Başkanı seçilebilmek için öngörülen kıdem süresi, 10 yıldan 6 yıla düşürülecek. Yargıtay Genel Sekreteri seçilebilmek için aranan 5 yıl üyelik kıdemi şartı kaldırılacak.

Yargıtay Yayın İşleri Müdürlüğü görevlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla Yargıtay Yayınları Döner Sermayesi artırılacak. Ulusal veya uluslararası sempozyum, seminer ve diğer bilimsel toplantılar ile fiziki veya elektronik olarak kitap, dergi veya diğer her türlü yayın faaliyetlerinin giderleri ve kütüphaneye satın alınacak her türlü süreli veya süresiz yayınların bedeli döner sermayeden karşılanacak.

Tasarıyla, Yargıtay Kanununun, "dava dosyalarının Yargıtay'a gönderilmesi ve Hukuk İşbölümü İnceleme Kuruluna" ilişkin maddesinde de düzenlemeye gidiliyor.

Buna göre, dosyaların en kısa sürede görevli daireye ulaştırılması ve Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulunun gereksiz iş yükünün ortadan kaldırılması amacıyla, kendisini görevsiz gören daire, dosyayı doğrudan kurula göndermek yerine görevli olduğu kanısına vardığı daireye gönderecek. Bu dairenin de kendisini görevsiz görmesi halinde dosya kurula gönderilecek.

Tasarı kanunlaşıp yürürlüğe girdiği tarihte, Yargıtay üyelerinin üyelikleri sona erecek. Ancak bu tarih itibarıyla Yargıtay Birinci Başkanı, Cumhuriyet Başsavcısı, birinci başkanvekili, Cumhuriyet Başsavcıvekili ve daire başkanı olarak görev yapanların Yargıtay üyelikleri devam edecek.

Üyelikleri sona eren Yargıtay üyeleri arasından, HSYK'ca bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 gün içinde Yargıtay üyesi seçimi yapılacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, Yargıtay Birinci Başkanı, Cumhuriyet Başsavcısı, birinci başkanvekili, Cumhuriyet Başsavcıvekili, daire başkanları ve üyelerin kadro sayısı 300 olacak. Üyelikleri devam edenler, kadro sayısında dikkate alınacak. Kadro sayısını aşan üye kadroları herhangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacak.

HSYK yedek üyelerinden yeniden Yargıtay üyesi seçilemeyenlerin yedek üyelikleri, yedek üyelik süreleri bitinceye kadar devam edecek.

Yargıtay üyesi iken HSYK üyesi seçilenlerden bu üyeliği devam edenler, görevlerinin bitmesine 3 ay kala, HSYK tarafından yeniden Yargıtay üyeliğine seçilebilecek. Bu kişiler 12 yıl görev yapacak. Yeniden seçilmeyenler ise sınıf ve derecelerine uygun bir göreve atanacak.

Üyelikleri devam eden üyeler ile yeni seçilen üyeler 12 yıl görev yapacak. Bu üyelerin görevleri, görevlerinin süresi bitene kadar devam edecek.

Birinci Başkanlık Kurulu, seçimden itibaren 10 gün içinde, dairelerin iş durumunu ve ihtiyaçlarını dikkate alarak Yargıtay üyelerinin hangi dairelerde görev yapacağını yeniden belirleyecek.

Başkanlık Kurulu, en geç 3 yıl içinde daire sayısını indirecek.

Birinci Başkanlık Kurulu, her daire kapatma işleminden sonra, iş durumunu ve ihtiyaçları dikkate alarak daireler arasındaki iş bölümünü yeniden belirleyecek. Buna ilişkin karar Resmi Gazete'de yayımlanacak ve yayımı tarihinden itibaren 10 gün sonra uygulanmaya başlanacak. Birinci Başkanlık Kurulu, iş bölümüne ilişkin kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 gün içinde, kapatılan dairelerde görev yapan daire başkanı, üye ve tetkik hakimlerinin hangi dairelerde görev yapacağını belirleyecek.

Dairelerde görev verilmeyen daire başkanları, başkanlık süresinin bitimine kadar Yargıtay Birinci Başkanlığında görev yapacak.

Yargıtay Birinci Başkanı, Cumhuriyet Başsavcısı, Birinci başkanvekilleri, cumhuriyet başsavcıvekilleri, daire başkanları ve üyelerin kadro sayısı 200'e düşünceye kadar, boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi yapılacak. Seçim yapılmayan üye kadroları başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacak.

**** HABERİN DEVAMINI "İLGİLİ DOKÜMANLAR" BÖLÜMÜNDE BULABİLİRSİNİZ.****
Haber Tarihi (dd/mm/yyyy)
Anahtar Kelime






Türkiye Büyük Millet Meclisi Resmi İnternet Sitesi
© 2009 TBMM
Tasarım Hacettepe Üniversitesi


Sitemiz en iyi Mozilla Firefox 3.0, IE 7.0 ve üzeri ile görüntülenebilir.